Koordynacja transportu towarowego – zakres czynności
Przy kształtowaniu przewozu ładunku wiele decyzji zapada jeszcze zanim pojazd zostanie podstawiony pod miejsce załadunku. Należy określić, co z uwagą będzie przewożone, jaką przestrzeń zajmuje towar, w jaki sposób został przygotowany oraz w jakich ustaleniach powinien dotrzeć do odbiorcy. Dopiero na tej bazie można rozpatrywać dostępne rozwiązania.
Transport i spedycja obejmują między innymi ustalanie trasy, koordynowanie kolejnych etapów przewozu a także przekazywanie informacji wśród uczestnikami całego procesu. Z praktycznego punktu widzenia w szczególności ważne okazują się najmniejsze elementy, które łatwo pominąć przy wstępnym kształtowaniu. Magazyn może przyjmować samochody tylko w określonych godzinach, miejsce rozładunku może mieć ograniczony dostęp dla większych aut, a przygotowanie towaru może zająć więcej czasu, niż na starcie zakładano. Właściwie każdy taki szczegół wpływa na harmonogram i może wymusić konwersję uprzednio przyjętych założeń.
Innego podejścia wymaga przewóz odbywający się wyłącznie na terenie jednego państwa, a innego trasa przebiegająca przez kilka granic. Transport krajowy i międzynarodowy może obejmować podobne czynności powiązane z załadunkiem, przewozem i odbiorem, natomiast przy trasach zagranicznych dochodzą dodatkowe wymagania. Znaczenie mają dokumenty przewozowe, przepisy bieżące w poszczególnych krajach oraz ograniczenia dotyczące ruchu samochodów ciężarowych. W niektórych okresach kłopotem mogą być też czasowe zakazy przejazdu, wzmożony ruch na priorytetowych trasach albo kontrole wydłużające przejazd. Przy kształtowaniu trasy nie warto więc opierać się tylko na wskazaniach nawigacji. Czas przejazdu trzeba zestawić z godzinami pracy miejsc załadunku i rozładunku a także z obowiązkowymi przerwami kierowcy. Jeśli któryś z takowych elementów zostanie pominięty, pojazd może dotrzeć na miejsce w czasie, który z punktu widzenia odbiorcy okaże się niepraktyczny.
Przy przewozach na znaczne odległości pojawia się sposobność wykorzystania różnych gałęzi transportu. Transport morski wiąże się z innym sposobem organizacji niż przewóz samochodem, ponieważ między nadawcą a odbiorcą występują dodatkowe etapy związane z terminalem portowym i obsługą kontenera. Ładunek może zostać dostarczony samochodem do portu, następnie przekazany do przewozu morskiego, a po zakończeniu rejsu ponownie natrafić do transportu lądowego. W takim układzie istotne jest wzajemne dopasowanie terminów. Opóźnienie na jednym etapie może spowodować, że kolejne zaplanowane czynności nie odbędą się zgodnie z pierwotnym harmonogramem. Ważne jest także przygotowanie samego ładunku. Towar powinien być odpowiednio zapakowany i przedstawiony, a informacje dotyczące jego rodzaju muszą odpowiadać dokumentacji przewozowej. Przy kontenerach znaczenie ma także sposób rozmieszczenia ładunku, ponieważ niewłaściwe ułożenie może utrudnić późniejszą obsługę przesyłki.
W bardzo wielu sytuacjach transport drogowy pełni funkcję samodzielnego sposobu przewozu, niemniej jednak może także łączyć inne gałęzie transportu z miejscem nadania lub odbioru. Jego organizacja jest uzależniona od wielu zmiennych. Dystans jest jedynie jednym z nich. Na rzeczywisty czas przejazdu wpływają korki, remonty, warunki pogodowe, ograniczenia dla pojazdów ciężarowych, postoje oraz czas pracy kierowcy. Przy większych ładunkach trzeba przy tym uwzględnić masę i wymiary zestawu, możliwość dojazdu do konkretnego obiektu a także warunki panujące przy załadunku. Czasami trasa wybrana jako najkrótsza okazuje się mniej użyteczna ze względu na ograniczenia dla ciężkich samochodów albo trudny dojazd do miejsca docelowego. Z tego powodu przy organizowaniu przewozu konstatuje się nie tylko sam przejazd, lecz cały przebieg operacji, od przygotowania towaru aż do momentu jego przekazania. Właśnie na tych etapach najczęściej ukazują się informacje, które wymagają korekty pierwotnego planu.
Zobacz również: spedycja morska.