Żywotność filtra cząstek stałych – wpływ przebiegu, oleju i stanu silnika
Współczesne samochody z silnikiem wysokoprężnym muszą spełniać określone wymagania dotyczące emisji spalin. Jednym z rozwiązań wykorzystywanych w tym celu jest filtr cząstek stałych DPF, który zatrzymuje część drobnych cząstek powstających w trakcie pracy silnika. Szczegół ten znajduje się w układzie wydechowym i współpracuje z czujnikami oraz sterownikiem silnika.
Jego stan zależy nie tylko od przebiegu pojazdu, lecz także od warunków eksploatacji i kondycji pozostałych podzespołów. W codziennej jeździe kierowca zwykle nie obserwuje wprost pracy filtra, ponieważ proces oczyszczania przebiega samoczynnie. Zmiany mogą być natomiast zauważalne w trakcie regeneracji. W niektórych samochodach chwilowo wzrasta zużycie paliwa, zmienia się dźwięk pracy silnika lub po zatrzymaniu pojazdu wciąż funkcjonuje wentylator chłodnicy. Takie objawy nie muszą oznaczać awarii. Ich znaczenie uzależniony jest od konkretnego modelu auta, czasu trwania procesu i częstotliwości występowania.
Istotnym zagadnieniem jest różnica między naturalnym zużyciem filtra a myślami wynikającymi z nieprawidłowej pracy silnika. Wewnątrz DPF gromadzi się sadza, która w odpowiednich ustaleniach może zostać wypalona w trakcie regeneracji. Proces wymaga osiągnięcia stosownej temperatury spalin, dlatego częste przejazdy na krótkich dystansach mogą utrudniać jego zakończenie. Jeśli samochód jest regularnie uruchamiany na kilka minut, a następnie wyłączany, sterownik może wielokrotnie podejmować próby oczyszczania. Z nierzadko może to prowadzić do wzrostu zapełnienia filtra i pojawienia się komunikatu ostrzegawczego. Inaczej zachowuje się popiół, który powstaje między innymi z pozostałości dodatków zawartych w oleju silnikowym. Nie ulega on usunięciu podczas standardowego wypalania, dlatego wraz z upływem czasu redukuje się dostępna przestrzeń w filtrze. W praktyce oznacza to, że częsta regeneracja nie zawsze świadczy o niewłaściwym stylu jazdy. Przyczyną może być również zużycie filtra, problem z czujnikiem albo usterka innego elementu układu napędowego.
Przy ocenie stanu filtra ważne są dokładnie sprecyzowane dane diagnostyczne. Odczyt błędów pozwala ustalić, jakie nieprawidłowości zarejestrował sterownik, ale nie zawsze wskazuje bezpośrednią przyczynę kłopotu. Trzeba uwzględnić w głównej mierze ciśnienie różnicowe spalin, temperaturę pracy, częstotliwość regeneracji i wartości obliczonego zapełnienia. Warto również sprawdzić, czy silnik osiąga właściwą temperaturę roboczą oraz czy układ wtryskowy działa prawidłowo. Niesprawny termostat może utrudniać osiągnięcie warunków potrzebnych do wypalania, a kłopoty z wtryskiem mogą zwiększać ilość sadzy powstającej w trakcie spalania paliwa. Zdarza się też, że za nieprawidłowy odczyt odpowiada uszkodzony czujnik lub niedrożny przewód pomiarowy. Wymiana samego filtra bez sprawdzenia takich elementów może więc nie rozwiązać kłopotu. Dokładnie tak samo nie każda sytuacja wymaga wymuszonej regeneracji. Jej wykonanie powinno zależeć od rezultatów pomiarów i dopuszczalnych wartości określonych dla danego silnika.
Na żywotność układu oczyszczania spalin wpływają również regularne czynności serwisowe. Znaczenie ma stosowanie oleju o specyfikacji niezbędnej przez producenta pojazdu, ponieważ jego skład wiąże się z ilością popiołu pozostającego w filtrze. Ważne są też sprawność układu recyrkulacji spalin, stan turbosprężarki a także szczelność układu dolotowego i wydechowego. Jeśli na desce rozdzielczej pojawia się ostrzeżenie dotyczące DPF, a samochód traci moc albo zaczyna zużywać wyraźnie więcej paliwa, dalsze postępowanie powinno uwzględniać zalecenia producenta i wyniki diagnostyki. Nie należy zakładać, że każdą usterkę można usunąć przez dłuższą jazdę z wyższą prędkością. Przy sporym zapełnieniu filtra lub obecności dodatkowych błędów taka próba może być niewłaściwa. W zależności od stanu szczegółu konstatuje się regenerację serwisową, czyszczenie po demontażu albo obieg. Każde z takowych rozwiązań ma określone ograniczenia, a wybór uzależniony jest od rodzaju zanieczyszczeń, stopnia zużycia i konstrukcji konkretnego układu. Usuwanie filtra lub wyłączanie jego funkcji może a dodatkowo naruszać przepisy dotyczące emisji spalin i dopuszczenia pojazdu do ruchu.
Polecam: demontaż dpf łódź.