Czynniki sprzyjające nawrotom uzależnienia
Uzależnienia mogą dotyczyć różnych substancji, zachowań i sposobności funkcjonowania, dlatego ich przebieg nie za każdym razem wygląda bardzo podobnie. W praktyce często zaczyna się od czynności, która na początek wydaje się możliwa do kontrolowania, a z czasami zaczyna zajmować coraz więcej miejsca w powszechnym życiu. Zmienia się sposób spędzania czasu, relacje z innymi osobami, podejście do zadań oraz reakcje na sytuacje stresowe.
Istotnym sygnałem nie musi być wyłącznie częstotliwość danego zachowania. Znaczenie ma także utrata sprawdzeniu, trudność w ograniczeniu określonej czynności a także pojawianie się konsekwencji, mimo których dana osoba wciąż do niej wraca. Uzależnienia na prawdę często wiążą się także z próbami ukrywania problemu, racjonalizowania go albo przekładania decyzji o zmianie na później. Z perspektywy powszechnego funkcjonowania ważne jest zatem nie tylko to, co z dużą uwagą robi dana osoba, niemniej jednak także jaką rolę dane zachowanie zaczęło pełnić w jej życiu.
Walka z uzależnieniem zwykle nie sprowadza się do jednej wyborów podjętej w konkretnym dniu. Samo zobowiązanie o zmianie może być ważnym początkiem, jednak później ukazują się sytuacje, które sprawdzają sposobność utrzymania nowych zasad. Trudność mogą stanowić stres, zmęczenie, konflikty, określone miejsca, osoby albo codzienne przyzwyczajenia kojarzone z nałogiem. W praktyce znaczenie ma rozpoznanie takich okoliczności i obserwowanie własnych reakcji, ponieważ powrót do wcześniejszego zachowania może nastąpić też po okresie ograniczenia kłopotu. Nie zawsze znaczy to całkowity powrót do wcześniejszego schematu, ale jest informacją, że przyjęty sposób postępowania wymaga ponownego przemyślenia. W współzależności od rodzaju uzależnienia oraz sytuacji dokładnie sprecyzowanej osoby wykorzystywane są różne formy pomocy, w głównej mierze konsultacje ze specjalistą, psychoterapia czy leczenie medyczne. Dobór odpowiedniego rozwiązania zależy od wielu czynników i nie powinien być oparty tylko na doświadczeniach innych osób.
Pytanie, jak pokonać uzależnienie, nie ma jednej odpowiedzi stosownej dla każdego przypadku. Inaczej może wyglądać sytuacja osoby, która dopiero zauważa utratę sprawdzeniu, a zupełnie inaczej osoby funkcjonującej z kłopotem od dawna. Znaczenie może mieć również rodzaj uzależnienia, stan zdrowia, sytuacja rodzinna a także wcześniejsze próby zmiany. Są przypadki w których nagłe odstawienie substancji może wiązać się z objawami wymagającymi konsultacji medycznej, dlatego sposób postępowania warto rozpatrywać z uwzględnieniem konkretnego rodzaju problemu. Istotne bywa też uporządkowanie codzienności. Regularny sen, ograniczenie sytuacji wywołujących silną potrzebę powrotu do nałogu, kontakt z osobami wspierającymi edycję oraz planowanie dnia nie rozwiązują samego uzależnienia, ale mogą wpływać na warunki, w których podejmowane są kolejne decyzje. W praktyce potrzebna jest też gotowość do sprawdzania, co funkcjonuje, a co prowadzi do powtarzania wcześniejszych schematów.
Proces zmiany może obejmować okresy większej kontroli oraz momenty, w których ukazują się trudności. Z tego powodu warto zwracać uwagę na konkretne zachowania zamiast oceniać cały proces wyłącznie jako sukces lub porażkę. Pomocne może być zapisywanie sytuacji, w których pojawia się silna wymaganie sięgnięcia po substancję albo stworzenia określonej czynności, wraz z informacją o emocjach, okolicznościach i późniejszych konsekwencjach. Takie obserwacje pozwalają zauważyć powtarzające się zależności, których podczas zwykłego funkcjonowania można nie dostrzegać. Ważnym elementem pozostają także relacje z bliskimi, choćby ich rola może być różna w współzależności od sytuacji. Czasem potrzebne jest wsparcie, innym razem wyraźne określenie granic wobec zachowań związanych z nałogiem. Uzależnienie wpływa bowiem nie tylko na osobę, której dotyczy, lecz na prawdę często także na sposób funkcjonowania całego otoczenia. Dlatego zmiana może wymagać stopniowego porządkowania wielu wycinków życia, a nie jedynie rezygnacji z jednego zachowania.
Polecam: ośrodek uzależnień dolnośląskie.